Technical due diligence: checklist για startups πριν από το funding round

·Ενημερώθηκε · 9 λεπτά ανάγνωσης · fundraising · leadership

Το technical due diligence σπάνια ακυρώνει μόνο του μια επένδυση. Μπορεί όμως να καθυστερήσει τον γύρο, να ρίξει το valuation ή να φέρει όρους. Τα περισσότερα ευρήματα διορθώνονται σε λίγες εβδομάδες, αρκεί να ξέρετε τι ψάχνουν.

Δεν είναι νομική συμβουλή. Το checklist καλύπτει το τεχνικό κομμάτι του due diligence. Τα θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας, αδειών χρήσης και συμβάσεων είναι νομικά· επιβεβαιώστε τα με τον νομικό σας πριν ανοίξει το data room.

Κάπου ανάμεσα στο term sheet και τη στιγμή που μπαίνουν τα χρήματα, ο επενδυτής στέλνει κάποιον να δει το προϊόν σας από μέσα. Μπορεί να είναι partner που ήταν κάποτε CTO, εξειδικευμένη εταιρεία ή engineer από άλλη εταιρεία του portfolio. Έχει λίγες μέρες, ένα ερωτηματολόγιο και ένα call με την ομάδα σας.

Αν είστε founder, ξέρουμε πώς νιώθει αυτή η εβδομάδα: κάποιος ξένος ανοίγει τον κώδικα που χτίζετε χρόνια, και από τη γνώμη του εξαρτάται ο γύρος. Η δουλειά του όμως δεν είναι να κρίνει αν ο κώδικας είναι όμορφος. Είναι να απαντήσει στο investment committee τρία πράγματα: αντέχει το προϊόν το πλάνο του deck; υπάρχει κρυφό ρίσκο (ασφάλεια, IP, GDPR, ένας άνθρωπος που ξέρει τα πάντα); και πόσο θα κοστίσει να φτιαχτεί ό,τι δεν δουλεύει; Το checklist που ακολουθεί είναι οργανωμένο γύρω από αυτά τα ερωτήματα, και είναι αυτό που χρησιμοποιούμε όταν προετοιμάζουμε εταιρείες για γύρο.

Τι ρωτούν οι reviewers, ανά περιοχή

Περιμένετε ερωτήσεις σε επτά περιοχές. Απαντήστε στην καθεμία με ένα σύντομο έγγραφο ή ένα screen share, όχι με υποσχέσεις.

1. Αρχιτεκτονική και scalability

2. Ποιότητα κώδικα και διαδικασίες

3. Ασφάλεια και συμμόρφωση

4. Υποδομή και κόστος

5. Ομάδα και key-person risk

6. Ιδιοκτησία κώδικα (IP) και open-source άδειες

7. Προσωπικά δεδομένα και GDPR

Τα πέντε έγγραφα που πρέπει να ετοιμάσετε

Πέντε έγγραφα απαντούν στις περισσότερες ερωτήσεις πριν καν τις κάνει ο reviewer. Βάλτε τα σε έναν φάκελο του data room, κρατήστε το καθένα σε λίγες σελίδες και βάλτε ημερομηνία.

ΈγγραφοΤι περιέχειΧρόνος
Architecture diagramΜία σελίδα: components, βάσεις, εξωτερικές υπηρεσίες, regions, πώς κινείται η κίνηση. Και μια παράγραφος για το τι αλλάζει στο 10x.1 με 2 ημέρες
Data-flow mapΠοια προσωπικά δεδομένα μπαίνουν πού, ποια συστήματα και vendors αγγίζουν, πού αποθηκεύονται και για πόσο. Είναι και η βάση για το αρχείο του άρθρου 30.2 με 3 ημέρες
Ιστορικό incidentsOutages και security events των τελευταίων 12 μηνών: ημερομηνία, επίπτωση, διάρκεια, root cause, τι αλλάξατε. Το template για incident response runbook έχει έτοιμη μορφή postmortem.1 ημέρα, αν κρατούσατε σημειώσεις
Ανάλυση κόστουςΜηνιαίο κόστος cloud και SaaS ανά υπηρεσία και περιβάλλον για 6 με 12 μήνες, κόστος ανά πελάτη ή συναλλαγή, και τι το οδηγεί.1 ημέρα
Λίστα πρόσβασηςΚάθε σύστημα με admin πρόσβαση (cloud, code hosting, DNS, registrar, app stores, πληρωμές, email), ποιος την έχει, αν έχει MFA, και ποιοι λογαριασμοί ανήκουν στην εταιρεία.1 ημέρα

Προσθέστε ένα σύντομο technical roadmap και μια λίστα με το γνωστό technical debt και μια χοντρική εκτίμηση προσπάθειας. Το να δείχνετε ότι ήδη ξέρετε τα αδύναμα σημεία σας είναι ό,τι πιο καθησυχαστικό μπορείτε να κάνετε σε ένα due diligence.

Τρεις έλεγχοι που τρέχετε σήμερα το απόγευμα

Δεν χρειάζεστε εργαλείο από vendor για να βρείτε τα περισσότερα από όσα θα βρει ο reviewer. Αυτές οι εντολές βγάζουν στην επιφάνεια τα θέματα πρόσβασης, key-person risk και αδειών που εμφανίζονται πιο συχνά.

Ποιος έχει πρόσβαση. Το IAM credential report δείχνει κάθε IAM user με password, MFA και access keys. Το API του GitHub δείχνει τα μέλη του organization και τους outside collaborators.

# AWS: IAM users, MFA και access keys (ανά account)
aws iam generate-credential-report
aws iam get-credential-report --query Content --output text   | base64 --decode   | cut -d, -f1,4,5,8,9,10,11 > iam-users.csv

# GitHub: μέλη και outside collaborators
gh api orgs/YOUR_ORG/members --paginate --jq '.[].login' > gh-members.txt
gh api orgs/YOUR_ORG/outside_collaborators --paginate --jq '.[].login' > gh-outside.txt

Αν έχετε περάσει την ομάδα σε IAM Identity Center, το credential report θα έχει σχεδόν κανέναν ανθρώπινο χρήστη. Αυτή ακριβώς είναι η απάντηση που θέλουν οι reviewers.

Key-person risk. Ποιος έγραψε τον κώδικα σε κάθε κομμάτι του repository τον τελευταίο χρόνο;

# Οι πέντε πιο ενεργοί contributors τους τελευταίους 12 μήνες
git shortlog -sn --no-merges --since="12 months ago" HEAD | head -5

# Κύριος author ανά top-level φάκελο
for d in */; do
  echo "$d $(git log --no-merges --since='12 months ago' --format='%an' -- "$d"     | sort | uniq -c | sort -rn | head -1)"
done

Αν ένα όνομα κυριαρχεί παντού, αυτό είναι το key-person risk σας, σε μορφή που μπορείτε να δείξετε στον reviewer μαζί με το πλάνο σας για να μοιραστεί η γνώση.

Open-source άδειες. Το Syft φτιάχνει software bill of materials από έναν φάκελο ή container image. Φιλτράρετε για άδειες με υποχρεώσεις δημοσίευσης κώδικα ή περιορισμούς εμπορικής χρήσης, και ελέγξτε κάθε αποτέλεσμα με το χέρι.

syft dir:. -o syft-json=sbom.json

jq -r '.artifacts[]
  | [.name, .version,
     ([.licenses[] | if .spdxExpression != "" then .spdxExpression else .value end]
      | join("; "))]
  | @tsv' sbom.json   | grep -Ei 'AGPL|GPL|SSPL|BUSL|Commons-Clause'

Ένα GPL ή LGPL αποτέλεσμα δεν είναι αυτόματα πρόβλημα. Εξαρτάται από το πώς χρησιμοποιείται και διανέμεται το component, και αυτό είναι ερώτηση για νομικό, αφού έχετε τη λίστα. Πρόβλημα είναι να μην έχετε λίστα.

Red flags και πώς διορθώνονται σε 30 με 60 ημέρες

Τα περισσότερα red flags φτιάχνονται σε εβδομάδες. Και ένας reviewer που βλέπει πλάνο διόρθωσης με ημερομηνίες τα αντιμετωπίζει πολύ διαφορετικά από έναν που τα ανακαλύπτει μόνος του. Αυτή είναι η σειρά που θα δουλεύαμε.

Red flagΓιατί ανησυχεί τον επενδυτήΔιόρθωσηΧρόνος
Κώδικας από freelancer ή agency χωρίς γραπτή μεταβίβαση IPΗ εταιρεία ίσως δεν κατέχει το προϊόν τηςΥπογεγραμμένες συμβάσεις μεταβίβασης από κάθε παλιό contributor, ελεγμένες από νομικό1 με 4 εβδομάδες, ανάλογα με το πόσο εύκολα βρίσκετε τους ανθρώπους
Production σε προσωπικό λογαριασμό founder ή contractorΡίσκο ιδιοκτησίας και συνέχειαςΜεταφορά σε εταιρικούς λογαριασμούς μέσα σε ένα AWS Organization, μεταφορά domains και app store listings1 με 2 εβδομάδες
Χωρίς MFA, κοινά logins, παλιά access keysΠιθανότητα breachSSO με MFA, διαγραφή IAM users και keys, OIDC για το CI1 με 2 εβδομάδες
Backups που δεν έγιναν ποτέ restoreΜια κακή μέρα κλείνει την εταιρείαΑυτόματα backups, τεκμηριωμένο restore test, καταγραφή χρόνουΛίγες ημέρες
Υποδομή φτιαγμένη με το χέριΔεν ξαναχτίζεται, οι αλλαγές δεν ελέγχονταιImport του πυρήνα (network, βάση, compute) σε Terraform ή OpenTofu2 με 6 εβδομάδες
Ένας engineer ξέρει τα πάνταKey-person riskArchitecture docs, runbooks, pairing, δεύτερος άνθρωπος που κάνει deploy4 με 8 εβδομάδες, και συνεχίζεται
Κόστος cloud που μεγαλώνει πιο γρήγορα από τα έσοδαΧαλάει η ιστορία του gross marginTagging, rightsizing, commitments· δείτε το checklist για κόστος AWS2 με 4 εβδομάδες
Χωρίς αρχείο GDPR, χωρίς DPAsΡίσκο από αρχές και πελάτεςData-flow map, αρχείο άρθρου 30, υπογεγραμμένα DPAs, ενημερωμένη πολιτική απορρήτου2 με 3 εβδομάδες
Copyleft component σε προϊόν που διανέμεται ή σερβίρεται μέσω δικτύου, χωρίς συμμόρφωσηΥποχρεωτική δημοσίευση κώδικα ή rewriteΑντικατάσταση του component ή τήρηση της άδειας, με έγκριση νομικούΠοικίλλει
Μην κρύβετε ό,τι δεν προλαβαίνετε να φτιάξετε. Ένα γνωστό θέμα με υπεύθυνο και ημερομηνία σας κοστίζει ελάχιστα. Το ίδιο θέμα, όταν το βρει ο reviewer, σας κοστίζει εμπιστοσύνη, και πάνω στην εμπιστοσύνη πατάει όλη η υπόλοιπη διαδικασία.

Πόσο νωρίς να ξεκινήσετε

Ξεκινήστε δύο με τρεις μήνες πριν περιμένετε term sheet. Έτσι προλαβαίνετε τις διορθώσεις των 30 με 60 ημερών χωρίς να πέσουν πάνω στις εβδομάδες του γύρου, όταν η ομάδα απαντά σε ερωτήσεις και ταυτόχρονα κάνει deploy.

  1. Εβδομάδες 1 με 2: τρέξτε τους ελέγχους, γράψτε τα πέντε έγγραφα, καταγράψτε τίμια κάθε red flag.
  2. Εβδομάδες 3 με 6: πρώτα ιδιοκτησία, πρόσβαση και backups, γιατί γίνονται γρήγορα και είναι τα πρώτα που ελέγχουν. Παράλληλα κυνηγήστε τις μεταβιβάσεις IP.
  3. Εβδομάδες 6 με 10: infrastructure as code, κόστος, τεκμηρίωση για να μειωθεί το key-person risk.
  4. Πριν ανοίξει το data room: ενημερώστε τα έγγραφα με όσα φτιάξατε και ένα πλάνο με ημερομηνίες για όσα μένουν.

Ένας ανεξάρτητος έλεγχος πριν από αυτόν των επενδυτών είναι ο φθηνότερος τρόπος να μάθετε τι θα βρουν. Το cloud audit πέντε διαστάσεων που τρέχουμε καλύπτει την υποδομή, την ασφάλεια και το κόστος.

Αν πηγαίνετε σε γύρο χωρίς senior τεχνικό άνθρωπο στην ομάδα, δεν χρειάζεται να το περάσετε μόνοι. Γι' αυτό υπάρχει ο δικός σας fractional CTO: ετοιμάζει το data room, κάθεται μαζί σας στο call με τον reviewer και αναλαμβάνει το πλάνο διόρθωσης. Αν χρειάζεστε κυρίως να ελεγχθεί και να τεκμηριωθεί η υποδομή, ξεκινήστε με ένα cloud audit.

Συχνές ερωτήσεις

Τι περιλαμβάνει ένα technical due diligence checklist;

Αρχιτεκτονική και scalability, ποιότητα κώδικα και διαδικασίες, ασφάλεια και συμμόρφωση, υποδομή και κόστος cloud, ομάδα και key-person risk, ιδιοκτησία κώδικα και open-source άδειες, και GDPR. Πριν το ζητήσουν οι επενδυτές, ετοιμάστε architecture diagram, data-flow map, ιστορικό incidents, ανάλυση κόστους και λίστα πρόσβασης.

Πόσο διαρκεί το technical due diligence σε ένα startup;

Η δουλειά του reviewer κρατά συνήθως από λίγες ημέρες έως δύο εβδομάδες, ανάλογα με τον γύρο και την ετοιμότητά σας. Αυτό που θέλει χρόνο είναι η προετοιμασία: υπολογίστε δύο με τρεις μήνες πριν από τον γύρο για τα έγγραφα και για red flags όπως μεταβιβάσεις IP, προσωπικοί λογαριασμοί και backups χωρίς restore test.

Ελέγχουν οι επενδυτές τις open-source άδειες;

Πολλοί ναι, ειδικά από το Series A και μετά. Θέλουν να ξέρουν ποιες άδειες έχουν τα dependencies σας και αν τηρείτε τις υποχρεώσεις τους. Οι copyleft άδειες όπως GPL και AGPL μπορεί να απαιτούν δημοσίευση κώδικα, και η AGPL ισχύει και για λογισμικό που χρησιμοποιείται μέσω δικτύου. Βγάλτε ένα SBOM και δείτε τα ευρήματα με νομικό.

Ανήκει σε ένα ελληνικό startup ο κώδικας που έγραψε freelancer;

Όχι αυτόματα. Με τον ν. 2121/1993, τα περιουσιακά δικαιώματα σε λογισμικό που γράφουν εργαζόμενοι περνούν στον εργοδότη, αλλά ο κώδικας από freelancers, agencies ή founders πριν από την ίδρυση χρειάζεται γραπτή μεταβίβαση. Το άρθρο 14 ορίζει ότι χωρίς έγγραφο η μεταβίβαση είναι άκυρη, οπότε μαζέψτε υπογραφές πριν από το due diligence.

Πείτε μας τι χρειάζεστε