Σημειώσεις από την πρώτη γραμμή του production.
Πρακτικά άρθρα, με άποψη, για όσα ταλαιπωρούν τις ομάδες που τρέχουν πραγματικά συστήματα σε production: AWS, Kubernetes, Terraform, CI/CD, κόστος cloud και τεχνική ηγεσία. Γραμμένα στην Αθήνα.
Κόστος cloud
-
Δεν είναι το πάγιο των $33–38 τον μήνα που σε καίει. Είναι τα $0,045–0,052 ανά GB σε κίνηση που δεν χρειαζόταν να βγει από το VPC. Τα περισσότερα AWS accounts πληρώνουν αυτόν τον φόρο σιωπηλά, κάθε μήνα, σε TB από S3 reads.
-
Τα περισσότερα φουσκωμένα AWS bills σε startups δεν οφείλονται σε ένα μεγάλο λάθος. Οφείλονται σε δέκα μικρά που δεν τα έχει αναλάβει κανείς. Αυτή είναι η σειρά με την οποία τα πιάνουμε εμείς, μαζί με το view του Cost Explorer που φανερώνει το καθένα.
-
Το Hetzner είναι πολύ φθηνότερο ανά server και ανά terabyte κίνησης. Το AWS σας επιστρέφει χρόνο μέσα από τα managed services. Το σωστό για εσάς κρίνεται λιγότερο από τους τιμοκαταλόγους και περισσότερο από το πόσα θέλει να τρέχει μόνη της η ομάδα σας.
Ασφάλεια και συμμόρφωση
-
security · compliance
SOC 2 στο AWS: ένα τεχνικό checklist για startups
Ο πρώτος μεγάλος πελάτης σάς έστειλε security questionnaire και ζήτησε SOC 2 report. Δείτε τι απαιτεί στην πράξη το SOC 2 από ένα AWS περιβάλλον, ποιες υπηρεσίες καλύπτουν ποια controls, και ποια στοιχεία να κρατάτε από την πρώτη μέρα.
-
security · compliance
SOC 2 ή ISO 27001 για ευρωπαϊκές startups: ποιο και πότε
Ένας υποψήφιος πελάτης σας έστειλε security questionnaire και ζητά «SOC 2 ή ISO 27001». Φέτος μπορείτε να κάνετε μόνο ένα. Δείτε πώς να διαλέξετε με βάση τους πελάτες σας, χωρίς να κάνετε την ίδια δουλειά δύο φορές.
-
compliance · fintech
DORA για fintech startups στο AWS: τεχνικό checklist
Το DORA εφαρμόζεται από τον Ιανουάριο του 2025, και οι εποπτικές αρχές δεν ρωτούν πια αν είστε έτοιμοι αλλά ζητούν στοιχεία. Αυτό περιμένει ο κανονισμός από το τεχνικό κομμάτι μιας μικρής fintech στο AWS, πυλώνα προς πυλώνα.
-
security · compliance
Συμμόρφωση NIS2 στην Ελλάδα: τα τεχνικά μέτρα του ν. 5160/2024
Οι περισσότεροι οδηγοί για το NIS2 στην Ελλάδα γράφονται από δικηγορικά γραφεία. Αυτός γράφτηκε για όσους πρέπει να το υλοποιήσουν: τι ζητούν πραγματικά ο ν. 5160/2024 και οι υπουργικές αποφάσεις, και με ποια σειρά θα το στήναμε εμείς.
-
security · compliance
NIS2 στην Ελλάδα (ν. 5160/2024): τεχνικό checklist για ομάδες σε AWS
Οι νομικοί οδηγοί λένε τι απαιτεί η NIS2. Σπάνια λένε στον μηχανικό τι να ενεργοποιήσει. Αυτή είναι η αντιστοίχιση που χρησιμοποιούμε, από τα μέτρα της οδηγίας σε συγκεκριμένα controls στο AWS.
-
observability
GDPR logging: εργαλεία observability με δεδομένα στην ΕΕ
Η εφαρμογή σου τρέχει στο eu-central-1. Το error tracker σου είναι στο Oregon. Η IP που πυροδότησε το error είναι πλέον προσωπικό δεδομένο που κάθεται σε server στο Oregon. Μόλις εισήγαγες ένα sub-processor πρόβλημα που δεν ήξερες ότι είχες.
-
Τα περισσότερα startups που συναντάμε μπαίνουν ακόμα στο AWS με IAM users και κρατούν access keys στα laptops. Το IAM Identity Center τα αντικαθιστά όλα με ένα login ανά άνθρωπο, προσωρινά credentials και πρόσβαση που ανακαλείτε από ένα σημείο. Αυτό είναι το setup που χρησιμοποιούμε, από την ενεργοποίηση μέχρι τη διαγραφή του τελευταίου IAM user.
-
Τα μόνιμα AWS keys μέσα στα GitHub secrets είναι η πιο συχνή διαρροή credentials που βρίσκουμε σε audits. Το OIDC τα αντικαθιστά με προσωρινά credentials που μπορεί να πάρει μόνο ένα συγκεκριμένο repository, branch ή environment. Εδώ είναι όλο το setup, μαζί με τις λεπτομέρειες στο trust policy που τα περισσότερα tutorials κάνουν λάθος.
-
aws · architecture
AWS Organizations από την πρώτη μέρα
Ο φθηνότερος έλεγχος blast radius που πουλάει η AWS είναι δωρεάν, και οι περισσότερες ομάδες δεν τον ενεργοποιούν μέχρι μετά την πρώτη φορά που κάποιος σβήνει production database από λάθος shell window.
Μετάβαση και αρχιτεκτονική
-
Οι περισσότερες μεταβάσεις δεν αποτυγχάνουν την ημέρα της μεταφοράς. Αποτυγχάνουν τις εβδομάδες πριν, όταν κανείς δεν κατέγραψε το cron job στον παλιό server. Αυτό είναι το checklist που ακολουθούμε με ελληνικές ομάδες που πάνε σε AWS, GCP ή Azure.
-
cloud · migration
Φεύγοντας από το Heroku το 2026: σύγκριση εναλλακτικών (AWS, Render, Fly.io, Railway, Hetzner)
Το Heroku δεν κλείνει, αλλά δεν προχωρά πια. Δείτε τι άλλαξε στην πράξη, πώς συγκρίνονται οι βασικές εναλλακτικές για μια ομάδα στην Ευρώπη, και πότε αξίζει η πλήρης μεταφορά σε AWS.
-
Για κάθε έννοια του Heroku υπάρχει αντίστοιχη στο AWS, αλλά η αντιστοίχιση δεν είναι ένα προς ένα και το δύσκολο κομμάτι είναι η βάση. Εδώ θα βρείτε τη σειρά με την οποία δουλεύουμε, τις εντολές που χρησιμοποιούμε και τις περιπτώσεις όπου προτείνουμε να μείνετε εκεί που είστε.
-
postgres · migration
Μεταφορά PostgreSQL στο Amazon RDS χωρίς downtime
Η μεταφορά μιας ζωντανής βάσης Postgres στο RDS είναι ένα πρόβλημα replication και μετά ένα cutover πέντε λεπτών. Αυτή είναι η μέθοδος που χρησιμοποιούμε, οι περιορισμοί που πονάνε και τα queries που τρέχουμε πριν αφήσουμε την κίνηση να περάσει.
-
aws · containers
ECS ή EKS: τι να διαλέξει μια startup;
Και τα δύο τρέχουν σωστά τα containers σας. Η διαφορά είναι πόση πλατφόρμα θέλετε να έχετε στην ευθύνη σας. Μια ειλικρινής σύγκριση, το σημείο όπου το Kubernetes αρχίζει να αξίζει, και πώς περνάτε από ECS σε EKS αργότερα χωρίς rewrite.
-
Η σωστή απάντηση για τις περισσότερες ελληνικές ομάδες δεν είναι αυτή που είναι trending στο Hacker News. Είναι αυτή που σε χρεώνει σε EUR, έχει υποδομή κοντά στην Αθήνα και ταιριάζει με το cloud που ήδη ξέρουν οι μελλοντικοί σου hires.
-
Τρία χρόνια μετά την αλλαγή άδειας, το fork έχει δικά του features, το Terraform συνεχίζει να βγάζει releases και το Pulumi τρέχει πλέον HCL. Πού διαφέρουν πραγματικά και τι επιλέγουμε εμείς για startups.
-
Κάθε Terraform codebase φτάνει στο ίδιο σταυροδρόμι: ένα μεγάλο state ή πολλά; Ο πιο διαδεδομένος τρόπος split — ανά ομάδα — μοιάζει οργανωμένος και είναι σχεδόν πάντα λάθος.
Αξιοπιστία και λειτουργία
-
devops · reliability
Πρότυπο incident response runbook για μικρές ομάδες engineering
Μια μικρή ομάδα δεν χρειάζεται ολόκληρο πρόγραμμα incident management. Χρειάζεται μία σελίδα που λέει σε όποιον ξύπνησε στις 3 το πρωί τι κάνει μετά. Αυτή είναι η δική μας, μαζί με το πώς στήνετε on-call με 3 έως 10 άτομα χωρίς να καεί κανείς.
-
Οι περισσότερες startups δεν χρειάζονται δεύτερο ενεργό region. Χρειάζονται backups που δεν μπορεί να σβήσει ένας επιτιθέμενος, ένα restore που έχουν χρονομετρήσει και ένα γραπτό σχέδιο. Δείτε πώς το στήνουμε στο AWS.
-
observability · gdpr
Datadog, Grafana Cloud ή self-hosted observability για ομάδες στην ΕΕ
Και οι τρεις επιλογές μπορούν να κρατήσουν τα telemetry δεδομένα σας στην ΕΕ. Η πραγματική διαφορά είναι πώς μεγαλώνει ο λογαριασμός, πόσο δύσκολα φεύγετε, και πόσες ώρες μηχανικού τρώει το stack κάθε μήνα.
-
Κάθε νέα συνεργασία ξεκινάει το ίδιο: μία εβδομάδα, πέντε διαστάσεις, μία σελίδα ευρημάτων. Δημοσιεύουμε εδώ το checklist ώστε να μπορεί κάθε ομάδα να το τρέξει μόνη της, πριν αποφασίσει αν χρειάζεται εξωτερική βοήθεια.
-
Καθένα από αυτά τα μοτίβα φαίνεται λογικό όταν το βλέπεις μόνο του — μερικές φορές και υπεύθυνο. Συνήθως τα προσθέτεις όταν κάτι έχει στραβώσει. Μετά γίνονται αυτά η αιτία για το επόμενο που θα στραβώσει.
-
Τα mutable image tags σπάνε τα rollbacks, ακυρώνουν το cache και μετατρέπουν ένα incident σε αρχαιολογική ανασκαφή. Pin σε digests — ο μελλοντικός εαυτός σου στις 03:00 θα σ’ ευγνωμονεί.
Τεχνική ηγεσία και προσλήψεις
-
leadership · pricing
Κόστος fractional CTO στην Ευρώπη και την Ελλάδα (2026): τι να περιμένετε
Υπάρχουν πλέον δημοσιευμένα benchmarks για το κόστος fractional CTO στην Ευρώπη, αλλά προέρχονται από τους ίδιους τους παρόχους και αφήνουν απ' έξω τον Νότο. Δείτε τι λένε, πού διαφωνούν και τι πρέπει να παίρνετε σε κάθε επίπεδο τιμής.
-
devops · pricing
Πόσο κοστίζει το DevOps consulting στην Ευρώπη (2026);
Οι περισσότερες σελίδες που απαντούν σε αυτή την ερώτηση δίνουν τιμές από ΗΠΑ ή offshore εταιρείες. Εδώ είναι τα ευρωπαϊκά νούμερα με πηγές, τι πραγματικά ανεβάζει την τιμή και πώς να συγκρίνετε δύο προσφορές που δεν μοιάζουν καθόλου.
-
leadership · hiring
Fractional ή CTO πλήρους απασχόλησης στην Ελλάδα: πόσο κοστίζει και πότε να κάνετε το βήμα
Τα περισσότερα ελληνικά startups δεν χρειάζονται ακόμα CTO πλήρους απασχόλησης. Χρειάζονται κάποιον senior να παίρνει μαζί τους τις σωστές αποφάσεις, λίγες ώρες την εβδομάδα. Δείτε πού ανήκετε.
-
leadership · hiring
Fractional CTO, software agency ή freelancer: ποιος πρέπει να χτίσει το προϊόν σας;
Οι τρεις επιλογές δεν είναι πραγματικά ανταγωνιστικές. Ο freelancer και το agency είναι τρόποι να γραφτεί κώδικας. Ο fractional CTO είναι ο τρόπος να αποφασιστεί τι θα γραφτεί και να ελεγχθεί ότι γράφτηκε σωστά.
-
fundraising · leadership
Technical due diligence: checklist για startups πριν από το funding round
Το technical due diligence σπάνια ακυρώνει μόνο του μια επένδυση. Μπορεί όμως να καθυστερήσει τον γύρο, να ρίξει το valuation ή να φέρει όρους. Τα περισσότερα ευρήματα διορθώνονται σε λίγες εβδομάδες, αρκεί να ξέρετε τι ψάχνουν.
-
Η ελληνική tech αγορά πάει καλύτερα από κάθε άλλη φορά τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια — και ακούς το ίδιο παράπονο από κάθε CTO: «δεν βρίσκουμε κανέναν». Το παράπονο είναι μισό σωστό και μισό πρόβλημα της αγγελίας.