Το DORA (Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2554) εφαρμόζεται από τις 17 Ιανουαρίου 2025 σε τράπεζες, ιδρύματα πληρωμών και ηλεκτρονικού χρήματος, επιχειρήσεις επενδύσεων, παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων, ασφαλιστικές και τις περισσότερες χρηματοπιστωτικές οντότητες της ΕΕ. Στο AWS μεταφράζεται σε πέντε ενότητες: διαχείριση κινδύνων ΤΠΕ, αναφορά incidents σε 4 ώρες, 72 ώρες και έναν μήνα, δοκιμές ανθεκτικότητας, κίνδυνος τρίτων με μητρώο πληροφοριών και σχέδια εξόδου, και ανταλλαγή πληροφοριών.
Παρακάτω: ποιος υπάγεται, τι σημαίνει κάθε πυλώνας σε τεχνικούς όρους και ποιες υπηρεσίες του AWS και ποια στοιχεία τον καλύπτουν. Κάθε νομική παραπομπή οδηγεί στην πηγή και ελέγχθηκε τον Νοέμβριο του 2026.
Υπάγεστε;
Αν έχετε ευρωπαϊκή χρηματοπιστωτική άδεια, σχεδόν σίγουρα ναι. Αν είστε εταιρεία SaaS ή υποδομών που πουλά σε χρηματοπιστωτικές οντότητες, το DORA σας φτάνει μέσα από τις συμβάσεις των πελατών σας, όχι απευθείας.
Το άρθρο 2 του DORA απαριθμεί τις χρηματοπιστωτικές οντότητες: πιστωτικά ιδρύματα, ιδρύματα πληρωμών, παρόχους υπηρεσιών πληροφοριών λογαριασμού, ιδρύματα ηλεκτρονικού χρήματος, επιχειρήσεις επενδύσεων, παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων και εκδότες asset-referenced tokens, παρόχους πληθοχρηματοδότησης, διαχειριστές κεφαλαίων, ασφαλιστικές και αντασφαλιστικές επιχειρήσεις, μεγαλύτερους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές, τόπους διαπραγμάτευσης και διάφορες υποδομές αγοράς. Εξαιρούνται λίγες μικρές κατηγορίες, όπως οι ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές που είναι πολύ μικρές, μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις.
| Είστε | Πώς σας αφορά το DORA |
|---|---|
| Fintech με άδεια (ίδρυμα πληρωμών, ηλεκτρονικού χρήματος, CASP, επιχείρηση επενδύσεων) | Απευθείας. Χρειάζεστε το πλήρες πλαίσιο, κλιμακωμένο στο μέγεθός σας |
| Μικρό ίδρυμα πληρωμών ή ηλεκτρονικού χρήματος που εξαιρείται βάσει PSD2 ή της οδηγίας για το ηλεκτρονικό χρήμα, μικρή μη διασυνδεδεμένη επιχείρηση επενδύσεων | Απευθείας, αλλά με το απλοποιημένο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων ΤΠΕ του άρθρου 16 |
| Πολύ μικρή χρηματοπιστωτική οντότητα (κάτω από 10 άτομα και κύκλος εργασιών ή ισολογισμός έως 2 εκατ. ευρώ) | Απευθείας, με ελαφρύτερες υποχρεώσεις σε αρκετά άρθρα και χωρίς TLPT |
| Πάροχος SaaS, API ή υποδομών σε χρηματοπιστωτικές οντότητες | Έμμεσα: όροι σύμβασης του άρθρου 30, δικαιώματα ελέγχου και πρόσβασης, υποστήριξη σε incidents, βοήθεια εξόδου |
| Κρίσιμος τρίτος πάροχος ΤΠΕ (CTPP) | Άμεση εποπτεία από τις Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές |
Οι Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές δημοσίευσαν στις 18 Νοεμβρίου 2025 την πρώτη λίστα με 19 κρίσιμους τρίτους παρόχους ΤΠΕ. Σε αυτήν είναι η Amazon Web Services EMEA SARL, η Google Cloud και η Microsoft. Αυτό θέτει το AWS υπό άμεση ευρωπαϊκή εποπτεία, αλλά δεν μεταφέρει καμία από τις δικές σας υποχρεώσεις. Το μητρώο, το σχέδιο εξόδου και οι αναφορές incidents παραμένουν δικά σας.
Πυλώνας 1: διαχείριση κινδύνων ΤΠΕ
Χρειάζεστε τεκμηριωμένο πλαίσιο διαχείρισης κινδύνων ΤΠΕ, εγκεκριμένο από το διοικητικό σας όργανο, που να καλύπτει εντοπισμό, προστασία, ανίχνευση, απόκριση και ανάκαμψη, backups και διδάγματα. Η τεχνική ουσία βρίσκεται στα άρθρα 6 έως 14 και στον κατ' εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1774, που ορίζει και το απλοποιημένο πλαίσιο.
Τα άρθρα που αξίζει να διαβάσει ένας μηχανικός είναι το 9 (προστασία και πρόληψη), το 10 (ανίχνευση), το 11 (επιχειρησιακή συνέχεια, με δοκιμή τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο) και το 12 (backups). Το άρθρο 12 είναι συγκεκριμένο: η επαναφορά των backups γίνεται σε συστήματα φυσικά και λογικά διαχωρισμένα από το αρχικό, η διαδικασία επαναφοράς δοκιμάζεται περιοδικά και ορίζετε στόχους χρόνου και σημείου ανάκαμψης.
| Απαίτηση DORA | Controls στο AWS | Στοιχεία που κρατάτε |
|---|---|---|
| Απογραφή και ταξινόμηση assets (άρθρο 8) | AWS Config σε όλα τα accounts, υποχρεωτικά tags για owner και κρισιμότητα, Resource Explorer | Export από τον Config aggregator, λίστα συστημάτων που στηρίζουν κρίσιμες ή σημαντικές λειτουργίες |
| Προστασία και έλεγχος πρόσβασης (άρθρο 9) | AWS Organizations με SCPs, IAM Identity Center με MFA, κρυπτογράφηση με KMS, χωρίς μακρόβια access keys | Repository με τα SCPs, τριμηνιαία access reviews, κατάσταση κρυπτογράφησης από το Security Hub |
| Ανίχνευση (άρθρο 10) | Organization CloudTrail σε log archive account, GuardDuty, Security Hub με τα standards CIS και Foundational Security Best Practices | Δρομολόγηση alerts, αρχεία on-call, σημειώσεις triage για τα findings |
| Συνέχεια (άρθρο 11) | Multi-AZ σε κάθε κρίσιμο σύστημα, infrastructure as code, αξιολογήσεις με Resilience Hub | Ετήσιες αναφορές δοκιμών συνέχειας, αποτελέσματα switchover |
| Backups (άρθρο 12) | AWS Backup με αντίγραφα σε άλλο account και region, vault lock σε compliance mode, restore testing | Αποτελέσματα restore με μετρημένα RTO και RPO |
| Change management | Pull requests με review, CI/CD με OIDC, Config rules για drift | Ιστορικό merges, logs από deployments |
Ο οδηγός μας για disaster recovery στο AWS περιγράφει τον σχεδιασμό backups που καλύπτει το άρθρο 12, με αμετάβλητα αντίγραφα σε ξεχωριστό account. Το checklist για SOC 2 στο AWS καλύπτει τη βάση για ταυτότητες, logging και ανίχνευση· τα περισσότερα είναι στοιχεία που ξαναχρησιμοποιείτε για το DORA.
Πυλώνας 2: ταξινόμηση και αναφορά incidents
Για ένα σοβαρό incident ΤΠΕ στέλνετε αρχική γνωστοποίηση μέσα σε 4 ώρες από τη στιγμή που το χαρακτηρίσατε σοβαρό και το αργότερο 24 ώρες αφότου το αντιληφθήκατε, ενδιάμεση αναφορά μέσα σε 72 ώρες από την αρχική γνωστοποίηση και τελική αναφορά μέσα σε έναν μήνα από την τελευταία ενδιάμεση.
Οι προθεσμίες προέρχονται από το άρθρο 5 του κατ' εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2025/301· τα πρότυπα έντυπα είναι στον εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2025/302. Το αν ένα incident είναι σοβαρό κρίνεται με τα κριτήρια του κατ' εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1772: πελάτες και αντισυμβαλλόμενοι που επηρεάζονται, επίπτωση στη φήμη, διάρκεια και χρόνος εκτός λειτουργίας, γεωγραφική εξάπλωση, απώλειες δεδομένων, κρισιμότητα των υπηρεσιών και οικονομική επίπτωση. Αν το incident επηρεάζει τα οικονομικά συμφέροντα των πελατών σας, πρέπει να τους ενημερώσετε χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση (άρθρο 19(3)).
| Αναφορά | Προθεσμία | Τι χρειάζεστε έτοιμο |
|---|---|---|
| Αρχική γνωστοποίηση | 4 ώρες μετά τον χαρακτηρισμό ως σοβαρό, το αργότερο 24 ώρες μετά την ανίχνευση | Ώρα ανίχνευσης, απόφαση ταξινόμησης, συστήματα και πελάτες που επηρεάζονται |
| Ενδιάμεση αναφορά | 72 ώρες μετά την αρχική γνωστοποίηση | Επίπτωση μέχρι στιγμής, ενέργειες, αν έχουν αποκατασταθεί οι υπηρεσίες |
| Τελική αναφορά | Έναν μήνα μετά την τελευταία ενδιάμεση | Βασική αιτία, επίλυση, κόστη και απώλειες |
Δεν πρόκειται για τις προθεσμίες 24 και 72 ωρών της NIS2, και αρκετοί οδηγοί τις μπερδεύουν. Το DORA είναι ο ειδικός νόμος για τις χρηματοπιστωτικές οντότητες, οπότε για αυτές εφαρμόζεται στη θέση των κανόνων αναφοράς της NIS2.
Τέσσερις ώρες είναι λίγες για μια μικρή ομάδα στις 3 τα ξημερώματα. Η τεχνική δουλειά που τις κάνει εφικτές: alerts που ξυπνούν άνθρωπο, checklist ταξινόμησης με βάση τα κριτήρια του 2024/1772, αυτόματη καταγραφή χρόνων (πότε χτύπησε το GuardDuty ή το CloudWatch, πότε άνοιξε το κανάλι του incident) και προσυμπληρωμένο έντυπο. Το πρότυπο runbook για incident response έχει ήδη τους ρόλους και το χρονολόγιο· προσθέστε ένα βήμα ταξινόμησης κατά DORA και τα στοιχεία επικοινωνίας της εποπτικής αρχής.
Πυλώνας 3: δοκιμές ψηφιακής επιχειρησιακής ανθεκτικότητας
Κάθε χρηματοπιστωτική οντότητα που δεν είναι πολύ μικρή επιχείρηση χρειάζεται πρόγραμμα δοκιμών βασισμένο στον κίνδυνο (οι πολύ μικρές δοκιμάζουν κι αυτές, πιο ελαφριά και με βάση τον κίνδυνο), και τα συστήματα που στηρίζουν κρίσιμες ή σημαντικές λειτουργίες δοκιμάζονται τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο. Το threat-led penetration testing (TLPT) κάθε τρία χρόνια αφορά μόνο όσους επιλέξει η αρχή τους, και ποτέ τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Το άρθρο 25 απαριθμεί τις δοκιμές: αξιολογήσεις και σαρώσεις ευπαθειών, ανάλυση open source, αξιολογήσεις ασφάλειας δικτύου, code reviews όπου είναι εφικτό, δοκιμές σεναρίων, επιδόσεων και end-to-end, και penetration testing. Το άρθρο 26 ορίζει TLPT τουλάχιστον κάθε τρία χρόνια για οντότητες που επιλέγει η αρμόδια αρχή με βάση την επίπτωση και τη συστημική τους σημασία. Ένα ίδρυμα πληρωμών σε στάδιο seed είναι πολύ απίθανο να επιλεγεί.
- Συνεχώς: Amazon Inspector για EC2, images στο ECR και Lambda· dependency scanning στο CI· παρακολούθηση των findings του Security Hub μέχρι να κλείσουν.
- Ετησίως: εξωτερικό penetration test στην εφαρμογή production και στη διαμόρφωση του AWS, με scope τις κρίσιμες λειτουργίες.
- Ετησίως: άσκηση ανθεκτικότητας με AWS Fault Injection Service σε αντίγραφο του staging (χάνετε ένα AZ, πέφτει η κύρια βάση, ανακαλείται ένα role) και πλήρες restore από το backup account.
- Μετά από σημαντικές αλλαγές: ξανά το σχετικό υποσύνολο, όπως ζητά το άρθρο 11 για τις δοκιμές συνέχειας.
Πυλώνας 4: κίνδυνος τρίτων παρόχων ΤΠΕ και μητρώο πληροφοριών
Πρέπει να τηρείτε μητρώο με κάθε σύμβαση για υπηρεσίες ΤΠΕ, να το υποβάλλετε στην αρχή σας κάθε χρόνο, να περιλαμβάνετε τους υποχρεωτικούς συμβατικούς όρους του άρθρου 30 και να έχετε δοκιμασμένες στρατηγικές εξόδου για τους παρόχους που στηρίζουν κρίσιμες ή σημαντικές λειτουργίες. Για μια fintech στο AWS, το AWS είναι η πρώτη γραμμή του μητρώου και το δυσκολότερο σχέδιο εξόδου.
Το μητρώο ακολουθεί τα 15 πρότυπα του εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2024/2956. Από το 2026 ο κύκλος έχει ημερομηνία αναφοράς την 31η Δεκεμβρίου, και οι εθνικές αρχές διαβιβάζουν τα μητρώα στις Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές έως τις 31 Μαρτίου· κάθε αρχή ορίζει δική της, νωρίτερη προθεσμία για τις οντότητες. Καταγράψτε κάθε πάροχο ΤΠΕ, όχι μόνο το cloud: το KYC API, τον card processor, το core banking SaaS, τον πάροχο observability και τον πάροχο email.
Για τις συμβάσεις, το AWS προσφέρει DORA Financial Services Addendum κατόπιν αιτήματος μέσω του account manager σας, καθώς και user guide και workbook για το DORA στο AWS Artifact. Ζητήστε τα νωρίς· γλιτώνουν εβδομάδες νομικών διαπραγματεύσεων.
Η στρατηγική εξόδου (άρθρο 28(8)) είναι το σημείο όπου μετράει η μηχανική. Οι αρχές δεν περιμένουν από μια startup να τρέχει ενεργά σε δύο clouds. Περιμένουν όμως ένα αξιόπιστο, δοκιμασμένο σχέδιο. Το δικό μας συνήθως περιλαμβάνει:
- Όλη την υποδομή σε Terraform ή OpenTofu και τα workloads σε containers, ώστε να ξαναστήνονται αλλού χωρίς rewrite.
- Τεκμηριωμένη λίστα με τις υπηρεσίες που είναι ιδιοκτησίας AWS (DynamoDB, SQS, Cognito, Step Functions) και συγκεκριμένο υποκατάστατο για καθεμία.
- Τακτικά exports δεδομένων σε ανοιχτά formats (PostgreSQL dumps, Parquet στο S3) σε αποθηκευτικό χώρο που ελέγχετε εκτός του κύριου account.
- Εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα και τους ανθρώπους που θα το εκτελέσουν, με ετήσια ανασκόπηση και τουλάχιστον ένα tabletop test.
Αν είστε ο πάροχος και όχι η εποπτευόμενη οντότητα, να περιμένετε από τους χρηματοπιστωτικούς πελάτες σας να ζητούν στις συμβάσεις δικαιώματα ελέγχου, δεσμεύσεις για ειδοποίηση incidents, λίστα υποεκτελούντων και υποστήριξη εξόδου. Ένα ISO 27001 ή SOC 2 βοηθά· η σύγκρισή μας SOC 2 ή ISO 27001 για ευρωπαϊκές startups εξηγεί ποιο δέχονται συνήθως οι χρηματοπιστωτικοί πελάτες.
Πυλώνας 5: ανταλλαγή πληροφοριών
Η ανταλλαγή πληροφοριών για κυβερνοαπειλές με άλλες χρηματοπιστωτικές οντότητες είναι προαιρετική κατά το άρθρο 45. Για μια startup συνήθως σημαίνει συμμετοχή σε ένα υπάρχον κλαδικό σχήμα και ενημέρωση της αρχής ότι συμμετέχετε.
Το τεχνικό κομμάτι είναι μικρό: το threat intelligence του GuardDuty και οι ενσωματώσεις του Security Hub σας δίνουν indicators· ένα κοινό σχήμα σας δίνει πλαίσιο. Κατά το άρθρο 19(2) μπορείτε επίσης να γνωστοποιείτε προαιρετικά σημαντικές κυβερνοαπειλές στην αρχή σας.
Το απλοποιημένο πλαίσιο και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις
Οι μικρότερες οντότητες έχουν λιγότερες υποχρεώσεις, όχι καμία. Το απλοποιημένο πλαίσιο του άρθρου 16 αντικαθιστά τα άρθρα 5 έως 15 για εξαιρούμενα ιδρύματα πληρωμών και ηλεκτρονικού χρήματος, μικρές μη διασυνδεδεμένες επιχειρήσεις επενδύσεων και μικρά ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης, ενώ οι πολύ μικρές επιχειρήσεις έχουν αναλογικές ελαφρύνσεις σε αρκετά άρθρα.
Με το άρθρο 16 και τον Τίτλο III του κανονισμού 2024/1774 χρειάζεστε ακόμη πολιτική ασφάλειας πληροφοριών, απογραφή και ταξινόμηση κρίσιμων λειτουργιών και assets ΤΠΕ, αξιολόγηση κινδύνων, έλεγχο πρόσβασης, logging, change management, backups και δοκιμασμένο σχέδιο επιχειρησιακής συνέχειας. Πολύ μικρή επιχείρηση, κατά το άρθρο 3(60), είναι όποια απασχολεί κάτω από 10 άτομα με κύκλο εργασιών ή ισολογισμό έως 2 εκατ. ευρώ· εξαιρείται από το TLPT, και οι ετήσιες δοκιμές συνέχειας δεν χρειάζεται να περιλαμβάνουν σενάρια κυβερνοεπίθεσης και switchover. Η αναφορά incidents και το μητρώο πληροφοριών ισχύουν και στις δύο περιπτώσεις.
Στην πράξη, η βάση στο AWS είναι η ίδια. Αλλάζει ο όγκος της τεκμηρίωσης και των δοκιμών γύρω της.
Σειρά δουλειάς για 90 ημέρες
Ξεκινήστε από ό,τι θα αποκάλυπτε πρώτα μια εποπτική αρχή ή ένα incident: αναφορά incidents, backups και μητρώο. Το γυάλισμα των πολιτικών έρχεται τελευταίο.
- Εβδομάδες 1 έως 2: λίστα κρίσιμων ή σημαντικών λειτουργιών και των συστημάτων πίσω τους· πρώτο σχέδιο του μητρώου πληροφοριών.
- Εβδομάδες 2 έως 4: organization CloudTrail, GuardDuty και Security Hub σε κάθε account· alerts σε πρόγραμμα on-call.
- Εβδομάδες 3 έως 6: AWS Backup με αντίγραφα σε άλλο account και vault lock· πρώτο χρονομετρημένο restore.
- Εβδομάδες 4 έως 8: runbook για incidents με ταξινόμηση κατά DORA και τις αναφορές 4 ωρών, 72 ωρών και ενός μήνα· tabletop άσκηση.
- Εβδομάδες 6 έως 10: στρατηγική εξόδου για το AWS και τους άλλους κρίσιμους παρόχους· αίτημα για το DORA addendum του AWS.
- Εβδομάδες 8 έως 12: πρόγραμμα δοκιμών, πρώτο εξωτερικό pen test, έγκριση του πλαισίου από το διοικητικό όργανο.
Ο δωρεάν υπολογιστής uptime και SLA σας βοηθά να μετατρέψετε τους στόχους ανάκαμψης σε αριθμούς που μπορεί να εγκρίνει η διοίκηση.
Αν είστε fintech και ετοιμάζεστε για εποπτικό έλεγχο, το cloud audit μας ελέγχει το AWS σας απέναντι σε αυτούς τους πυλώνες και σας δίνει λίστα κενών με προτεραιότητες και τα στοιχεία που λείπουν. Αν χρειάζεστε κάποιον να τρέχει καθημερινά τα controls, από restore tests και triage των findings μέχρι on-call, το managed DevOps αναλαμβάνει αυτή τη δουλειά για εσάς.
Συχνές ερωτήσεις
Από πότε εφαρμόζεται το DORA;
Το DORA, Κανονισμός (ΕΕ) 2022/2554, εφαρμόζεται από τις 17 Ιανουαρίου 2025. Τα τεχνικά πρότυπα ακολούθησαν σε κατ' εξουσιοδότηση και εκτελεστικούς κανονισμούς, όπως οι προθεσμίες αναφοράς incidents στον 2025/301 και τα πρότυπα του μητρώου πληροφοριών στον 2024/2956. Οι εποπτικές αρχές πλέον ζητούν στοιχεία ότι το πλαίσιο λειτουργεί, όχι μόνο πολιτικές.
Ποιες είναι οι προθεσμίες αναφοράς incidents στο DORA;
Για σοβαρό incident ΤΠΕ: αρχική γνωστοποίηση μέσα σε 4 ώρες από τον χαρακτηρισμό του ως σοβαρού και το αργότερο 24 ώρες αφότου το αντιληφθήκατε, ενδιάμεση αναφορά μέσα σε 72 ώρες από την αρχική, και τελική αναφορά μέσα σε έναν μήνα από την τελευταία ενδιάμεση. Τις ορίζει ο κατ' εξουσιοδότηση Κανονισμός (ΕΕ) 2025/301.
Αρκεί το AWS για να είναι μια fintech συμμορφωμένη με το DORA;
Όχι. Το AWS χαρακτηρίστηκε κρίσιμος τρίτος πάροχος ΤΠΕ τον Νοέμβριο του 2025 και εποπτεύεται από τις Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές, αλλά οι υποχρεώσεις μένουν σε εσάς: μητρώο πληροφοριών, συμβατικοί όροι, στρατηγική εξόδου, αναφορά incidents και δοκιμές. Το DORA addendum και ο user guide του AWS βοηθούν στη σύμβαση.
Υπάγονται στο DORA οι πολύ μικρές επιχειρήσεις;
Ναι, με αναλογικές ελαφρύνσεις. Πολύ μικρή επιχείρηση είναι όποια έχει κάτω από 10 άτομα και κύκλο εργασιών ή ισολογισμό έως 2 εκατ. ευρώ. Εξαιρείται από το threat-led penetration testing και έχει ελαφρύτερες απαιτήσεις δοκιμών και διακυβέρνησης, αλλά η αναφορά incidents, τα backups και το μητρώο πληροφοριών εξακολουθούν να ισχύουν.