Συμμόρφωση NIS2 στην Ελλάδα: τα τεχνικά μέτρα του ν. 5160/2024

· 9 λεπτά ανάγνωσης · security · compliance

Οι περισσότεροι οδηγοί για το NIS2 στην Ελλάδα γράφονται από δικηγορικά γραφεία. Αυτός γράφτηκε για όσους πρέπει να το υλοποιήσουν: τι ζητούν πραγματικά ο ν. 5160/2024 και οι υπουργικές αποφάσεις, και με ποια σειρά θα το στήναμε εμείς.

Δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Είναι η ανάγνωση ενός μηχανικού για τον νόμο και τις υπουργικές αποφάσεις, γραμμένη για να σχεδιάσετε το τεχνικό κομμάτι. Το αν εμπίπτετε, και ως ποιο είδος οντότητας, είναι νομικό ερώτημα. Επιβεβαιώστε το με τον νομικό σας σύμβουλο και την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας πριν βασιστείτε σε οτιδήποτε από όσα γράφουμε εδώ.

Συμμόρφωση NIS2 στην Ελλάδα σημαίνει να καλύπτετε τον ν. 5160/2024 και τις αποφάσεις που εκδόθηκαν βάσει αυτού: εγγραφή στην Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας, ορισμός ΥΑΣΠΕ από το δικό σας προσωπικό, υλοποίηση των 22 απαιτήσεων της ΚΥΑ 1689/2025, αναφορά σημαντικών περιστατικών σε 24 και 72 ώρες, ετήσια αυτοαξιολόγηση και ετήσιο εξωτερικό penetration test.

Ό,τι ακολουθεί το ελέγξαμε στα επίσημα κείμενα τον Νοέμβριο του 2026. Αν τρέχετε σε AWS, το checklist μας για NIS2 στο AWS είναι η αναλυτική εκδοχή ανά υπηρεσία· εδώ καλύπτουμε όλο το πρόγραμμα, σε όποια υποδομή κι αν βρίσκεστε.

Ποιοι εμπίπτουν

Πιθανότατα εμπίπτετε αν είστε μεσαία ή μεγάλη επιχείρηση σε κλάδο των παραρτημάτων του νόμου. Ορισμένοι πάροχοι εμπίπτουν ανεξαρτήτως μεγέθους, και πολλοί μικρότεροι προμηθευτές θα νιώσουν το NIS2 έμμεσα, μέσα από τις συμβάσεις των πελατών τους.

Η Αρχή έχει τεστ υπαγωγής στη σελίδα της για το NIS2. Κάντε το και ζητήστε από τον νομικό σας να επιβεβαιώσει το αποτέλεσμα. Αν είστε πάροχος cloud, data center, managed services ή managed security, ο ευρωπαϊκός Εκτελεστικός Κανονισμός 2024/2690 ορίζει για εσάς πιο αναλυτικές τεχνικές απαιτήσεις, επιπλέον του ελληνικού πλαισίου.

Εγγραφή στο μητρώο και ΥΑΣΠΕ

Οι οντότητες που εμπίπτουν εγγράφονται στην πλατφόρμα της Αρχής και δηλώνουν ονομαστικά τον Υπεύθυνο Ασφάλειας. Η γενική προθεσμία έχει περάσει, οπότε αν εμπίπτετε και δεν έχετε εγγραφεί, ξεκινήστε από εδώ.

Αυτό αλλάζει τον τρόπο που χωράει η εξωτερική βοήθεια. Ένας σύμβουλος, ένας πάροχος MSSP ή ένας fractional CTO μπορεί να κάνει μεγάλο μέρος της δουλειάς και να στηρίξει τον ΥΑΣΠΕ, αλλά, όπως διαβάζουμε την απόφαση, δεν μπορεί να είναι ο ΥΑΣΠΕ σας. Διαλέξτε πρώτα το πρόσωπο μέσα στην εταιρεία και χτίστε το πρόγραμμα γύρω του.

Τα μέτρα: άρθρο 15 και ΚΥΑ 1689/2025

Το άρθρο 15 του ν. 5160/2024 μεταφέρει τα δέκα ελάχιστα μέτρα του άρθρου 21 της οδηγίας. Η ΚΥΑ 1689/2025 (ΦΕΚ Β' 2186, 6 Μαΐου 2025) τα εξειδικεύει σε 22 ενότητες απαιτήσεων (άρθρα 4 έως 25) με συγκεκριμένες υποχρεώσεις. Ο πίνακας δείχνει την αντιστοίχιση και τι σημαίνει το καθένα σε μια τυπική υποδομή cloud ή on-prem.

Ν. 5160/2024, άρθ. 15 παρ. 2Άρθρα ΚΥΑ 1689/2025Τι στήνετε
(α) Ανάλυση κινδύνου και πολιτικές ασφάλειας4 διοίκηση, 5 διαχείριση κινδύνων, 6 πολιτικές, 7 ρόλοι, 9 παρακολούθηση συμμόρφωσηςΕκτίμηση κινδύνων και risk treatment plan, γενική πολιτική και 11 θεματικές πολιτικές, πρακτικά έγκρισης από τη διοίκηση
(β) Διαχείριση περιστατικών24 διαχείριση περιστατικώνΚεντρικά logs με προστασία από παραποίηση και ορισμένη διάρκεια τήρησης, alerting, υπεύθυνος συντονισμού από το προσωπικό, runbook
(γ) Επιχειρησιακή συνέχεια, backups, κρίσεις25 συνέχεια και διαχείριση κρίσεωνΑυτοματοποιημένα backups με περιορισμένη πρόσβαση, περιοδικές δοκιμές restore, BIA, DR plan· διαδικασίες κρίσεων για τις βασικές οντότητες
(δ) Ασφάλεια εφοδιαστικής αλυσίδας12 προμηθευτές και πάροχοι ΤΠΕΚατάλογος άμεσων προμηθευτών ΤΠΕ, όροι ασφάλειας στις συμβάσεις, περιορισμένη πρόσβαση τρίτων
(ε) Ασφαλής απόκτηση, ανάπτυξη, συντήρηση, ευπάθειες14 ασφαλής παραμετροποίηση, 15 ασφαλής ανάπτυξη, 16 διαχείριση αλλαγών, 17 ευπάθειεςHardened baselines, code review και CI, ελεγχόμενες αλλαγές, patching σε εύλογο χρόνο (ιδίως σε συστήματα εκτεθειμένα στο internet), δοκιμή patches
(στ) Αξιολόγηση αποτελεσματικότητας8 ανεξάρτητος έλεγχος (μόνο βασικές), 18 αποτελεσματικότηταΕτήσιο εξωτερικό pentest, ετήσια αυτοαξιολόγηση προς την Αρχή· εσωτερικό pentest και ανεξάρτητοι έλεγχοι για τις βασικές
(ζ) Κυβερνοϋγιεινή και εκπαίδευση20 κακόβουλο λογισμικό, 21 εκπαίδευσηEndpoint protection με αυτόματες ενημερώσεις, έλεγχος εφαρμογών, φιλτράρισμα email, εκπαίδευση με ελάχιστη ύλη
(η) Κρυπτογραφία22 κρυπτογραφίαΚρυπτογράφηση at rest και in transit, πολιτική διαχείρισης κλειδιών
(θ) Ανθρώπινο δυναμικό, πρόσβαση, αγαθά10 ανθρώπινο δυναμικό, 11 αγαθά, 13 έλεγχος πρόσβασης, 23 φυσική ασφάλειαΜητρώο αγαθών για on-prem και cloud, ταξινόμηση δεδομένων, μοναδικές ταυτότητες, least privilege, διαδικασία αποχώρησης
(ι) MFA και ασφαλείς επικοινωνίες13 έλεγχος πρόσβασης, 19 ασφάλεια δικτύωνMFA ανάλογα με την ταξινόμηση, firewalls, segmentation, έλεγχος άγνωστων συσκευών

Διαβάζοντας την απόφαση ολόκληρη, αυτές είναι οι υποχρεώσεις που οι ομάδες χάνουν πιο συχνά:

Η απόφαση εφαρμόζει την αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 3): μετρούν το μέγεθος, η κρισιμότητα των δεδομένων και το κόστος. Αυτό είναι λόγος να προσαρμόσετε τα μέτρα στον κίνδυνό σας, όχι να παραλείψετε μια ολόκληρη ενότητα.

Αναφορά περιστατικών: 24 ώρες, 72 ώρες, ένας μήνας

Τα σημαντικά περιστατικά αναφέρονται στην CSIRT της Αρχής με ρολόι που ξεκινά από τη στιγμή που το αντιληφθήκατε, όχι από τη στιγμή που τελειώσατε τη διερεύνηση.

ΒήμαΠροθεσμία (άρθ. 16)Περιεχόμενο
Έγκαιρη προειδοποίησηΕντός 24 ωρών από τη στιγμή που το αντιληφθήκατεΥποψία κακόβουλης ενέργειας, πιθανός διασυνοριακός αντίκτυπος
Κοινοποίηση περιστατικούΕντός 72 ωρών από τη στιγμή που το αντιληφθήκατεΕπικαιροποίηση και αρχική αξιολόγηση σοβαρότητας και επιπτώσεων, ενδείξεις παραβίασης
Ενδιάμεση έκθεσηΌταν τη ζητήσει η ΑρχήΕνημέρωση κατάστασης
Τελική έκθεσηΕντός ενός μήνα από την κοινοποίηση των 72 ωρώνΑναλυτική περιγραφή, βασική αιτία, μέτρα μετριασμού, διασυνοριακός αντίκτυπος

Ένα περιστατικό είναι σημαντικό αν έχει προκαλέσει ή μπορεί να προκαλέσει σοβαρή λειτουργική διατάραξη ή οικονομική ζημία, ή σημαντική ζημία σε τρίτους. Αν μπορεί να επηρεάσει τους αποδέκτες των υπηρεσιών σας, πρέπει να ενημερώσετε κι εκείνους χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Τι σημαίνει αυτό τεχνικά: τα logs σας πρέπει από την πρώτη μέρα να απαντούν στο «πότε ξεκίνησε, τι άγγιξε, ποιους επηρέασε». Το πρότυπο incident response runbook μας έχει ενότητα που προσαρμόζεται για τις αναφορές 24/72 ωρών.

Για τι ευθύνεται προσωπικά η διοίκηση

Η διοίκηση εγκρίνει τα μέτρα, τα εποπτεύει και λογοδοτεί για τις αποτυχίες. Το NIS2 δεν είναι κάτι που αναθέτετε στο IT και ξεχνάτε.

Πλάνο 90 ημερών για μια μικρομεσαία επιχείρηση

Ενενήντα μέρες φτάνουν για να περάσετε από το μηδέν σε μια βάση που στέκει, με τεκμηρίωση, αρκεί ο ΥΑΣΠΕ να έχει σαφή εντολή και κάποιον τεχνικό να κάνει τη δουλειά. Αυτή είναι η σειρά που ακολουθούμε.

Ημέρες 1 έως 30: μάθετε τι έχετε και κλείστε τις προφανείς πόρτες

Ημέρες 31 έως 60: ανίχνευση, ανάκαμψη και χαρτιά που αντιστοιχούν στην πραγματικότητα

Ημέρες 61 έως 90: αποδείξτε ότι δουλεύει

Τα μέτρα είναι ίδια σε κάθε πλατφόρμα· αλλάζουν μόνο τα εργαλεία.

ΜέτροAWSAzureOn-prem
Ταυτότητες και MFAIAM Identity Center με τον IdP σας (οδηγός)Entra ID με Conditional AccessAD ή Entra ID με MFA σε VPN και πρόσβαση διαχείρισης
Κεντρικά, προστατευμένα logsOrganization CloudTrail σε log-archive accountLog Analytics ή Microsoft SentinelSyslog σε SIEM (π.χ. Wazuh) σε ξεχωριστό host
Ανίχνευση απειλώνGuardDuty, Security HubMicrosoft Defender for CloudEDR σε endpoints και servers, IDS στην περίμετρο
Immutable backupsAWS Backup με vault lock, cross-accountAzure Backup immutable vaultsOffline ή immutable αντίγραφο εκτός domain
Baseline παραμετροποίησηςAWS Config, SCPsAzure PolicyCIS benchmarks, GPOs, configuration management
ΚρυπτογράφησηKMSKey VaultΚρυπτογράφηση δίσκων, εσωτερικό PKI, TLS παντού

Αν έχετε ήδη ISO 27001 ή SOC 2

Έχετε το μεγαλύτερο μέρος της ουσίας. Το ISO 27001 καλύπτει πολλά από όσα ζητά η ΚΥΑ, και η τεκμηρίωση SOC 2 για access reviews, change management και incident response μεταφέρεται (δείτε το checklist μας για SOC 2 στο AWS). Τα κενά που μένουν είναι συνήθως τα ελληνικά: ο ορισμός ΥΑΣΠΕ, οι 11 πολιτικές στη δομή που ζητά η ΚΥΑ, η ετήσια αυτοαξιολόγηση και το pentest, και η ροή αναφοράς 24/72 ωρών προς την CSIRT της Αρχής.

Από πού να ξεκινήσετε αυτή την εβδομάδα

Κάντε το τεστ υπαγωγής της Αρχής, ελέγξτε ότι έχετε εγγραφεί και ότι έχετε δηλώσει ΥΑΣΠΕ με τα σωστά προσόντα, και περάστε μία φορά την αυτοαξιολόγηση για να δείτε πόσο μεγάλο είναι το κενό. Στο μεταξύ, η δωρεάν αξιολόγηση cloud readiness σας δίνει μια γρήγορη τεχνική εικόνα.

Αν η λίστα κενών είναι μεγάλη και η ομάδα σας είναι ήδη φορτωμένη με το προϊόν, αυτή είναι ακριβώς η δουλειά που κάνουμε. Το cloud audit μας μετρά την υποδομή σας σε AWS, Azure ή on-prem απέναντι σε αυτές τις απαιτήσεις και δίνει στον ΥΑΣΠΕ ένα πλάνο με προτεραιότητες, και το managed DevOps κρατά logging, backups, patching και τεκμηρίωση σε λειτουργία μετά, ώστε η ετήσια αυτοαξιολόγηση να είναι μια αναφορά και όχι ένας αγώνας δρόμου.

Συχνές ερωτήσεις

Ποια απόφαση ορίζει τα μέτρα ασφάλειας του NIS2 στην Ελλάδα;

Η ΚΥΑ 1689/2025 (ΦΕΚ Β' 2186, 6 Μαΐου 2025) θεσπίζει το Εθνικό Πλαίσιο Απαιτήσεων Κυβερνοασφάλειας για βασικές και σημαντικές οντότητες του ν. 5160/2024. Περιλαμβάνει 22 ενότητες απαιτήσεων, από διακυβέρνηση και διαχείριση κινδύνων έως backups, logging, penetration tests και διαχείριση περιστατικών, που εφαρμόζονται αναλογικά με το μέγεθος και τον κίνδυνο.

Μπορεί εξωτερικός σύμβουλος να είναι ο ΥΑΣΠΕ μας;

Όπως διαβάζουμε την ΥΑ 1899/2025, όχι. Η οντότητα ορίζει στέλεχός της, με εξαίρεση μόνο για εταιρείες του ίδιου ομίλου. Ο ΥΑΣΠΕ χρειάζεται συναφές πτυχίο, ή πέντε χρόνια εμπειρίας στην ασφάλεια, ή πιστοποίηση και δύο χρόνια εμπειρίας. Ένας σύμβουλος μπορεί να στηρίξει τον ρόλο. Επιβεβαιώστε την περίπτωσή σας με νομικό.

Ποιες είναι οι προθεσμίες αναφοράς περιστατικών NIS2 στην Ελλάδα;

Για σημαντικό περιστατικό, το άρθρο 16 του ν. 5160/2024 ζητά έγκαιρη προειδοποίηση στην CSIRT της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας εντός 24 ωρών από τη στιγμή που το αντιληφθήκατε, κοινοποίηση με αρχική αξιολόγηση εντός 72 ωρών, ενδιάμεσες εκθέσεις όταν ζητηθούν και τελική έκθεση εντός ενός μήνα από την κοινοποίηση.

Χρειάζονται penetration tests οι σημαντικές οντότητες με την ΚΥΑ 1689/2025;

Ναι. Το άρθρο 18 ζητά από βασικές και σημαντικές οντότητες εξωτερικό penetration test τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο ή μετά από σοβαρό περιστατικό, και αποκατάσταση των ευρημάτων με πλάνο προτεραιοτήτων. Οι βασικές κάνουν επιπλέον ετήσιο εσωτερικό pentest. Και οι δύο στέλνουν ετήσια αυτοαξιολόγηση στην Αρχή.

Πείτε μας τι χρειάζεστε